Amcanion

Bwriad y tudalennau hyn yw bod yn gronfa o wybodaeth am fynyddoedd ar draws y byd. Cyfeirir yn bennaf at fynyddoedd a ddringwyd, neu sydd o ddiddordeb i aelodau'r clwb. Yn naturiol, y prif amcan yw croniclo mynyddoedd Cymru ac yna unrhyw fynyddoedd diddorol eraill ar draws y byd. Ceisiwn gasglu cymaint o wybodaeth ddiddorol ag sy'n bosib a bydd y tudalennau hyn yn cael eu diweddaru'n rheolaidd. Os gwelwch fylchau sydd heb eu llenwi isod neu fanylion sydd ar goll yna byddem yn ddiolchgar pe byddech yn cysylltu a ni.

Mae cynnwys y tudalennau hyn yn llwyr ddibynnol ar gyfraniadau gan ein darllenwyr, a byddwn yn croesawu unrhyw ychwanegiad at yr wybodaeth arnynt.

Danfoner pob cyfraniad, waeth pa mor bitw - byddwn yn golygu'r wybodaeth yn ofalus cyn ei gyflwyno (gwybodaeth, straeon, chwedlau, dolennau defnyddiol, lluniau a.y.y.b.) at ymholiadau@clwbmynyddacymru.com.

• Yr Wyddfa
• Carnedd Ugain
• Crib Goch
• Carnedd Llewelyn
• Pen yr Ole Wen
• Carnedd Dafydd
• Elidir Fawr
• Y Garn
• Glyder Fawr
• Glyder Fach
• Tryfan
• Yr Elen
• Foel Grach
• Foel Fras
• Lliwedd
• Cader Idris
• Aran Fawddwy
• Aran Benllyn
• Moel Siabod
• Cnicht
• Moelwyn Mawr
• Moelwyn Bach
• Moel Hebog
• Mynydd Mawr
• Moel Eilio
• Moel Cynghorion
• Mynydd Drws y Coed
• Mynydd Tal y Mignedd
• Garnedd Goch
• Graig Goch
• Yr Eifl
• Gyrn Goch
• Gyrn Las
• Gyrn Ddu
• Craig Cwm Silyn
• Drum
• Rhinog Fawr
• Rhinog Fach
• Arenig Fawr
• Pen y Fan
• Tal y Fan
• Pumlumon
• Aran yr Wyddfa
• Yr Arddu
• Moel yr Ogof
• Moel yr Hydd
• Pen Llithrig y Wrach
• Pen yr Helgi Du
• Carnedd y Filiast
• Mynydd Perfedd
• Rhobell Fawr
• Moel Fammau
• Hiraethog
• Manod

Ffurfio mynyddoedd a ble maent i'w canfod

Canlyniad i symudiadau ym mhlatiau tectonig y ddaear, dros filiynau o flynyddoedd, yw ffurfiant mynyddoedd. Ble y mae'r platiau hyn yn cyfarfod ceir gwasgedd enfawr sy'n medru gwthio'r platiau i fyny i'r entrychion neu greu llosgfynyddoedd - neu cyfuniad o'r ddau.

Mae rhai platiau yn dal i symud, megis platiau India ag Asia. Y canlyniad yn y fan honno yw'r Himalaya. Gan fod y platiau'n dal i wthio yn erbyn ei gilydd mae'r Himalaya yn dal i dyfu. Canlyniad cyfarfod dau blat cyffelyb, amser maith yn ôl roddodd i ni fynyddoedd Eryri. Ar yr amser y'i ffurfiwyd roeddent yn llawer iawn uwch nag ydynt yn awr - mwy na'r Alpau neu'r Himalaya efallai, pwy wyr. Canlyniad miliynau o flynyddoedd o erydu gan law a rhew - yn arbennig yn ystod yr oesoedd ia - a erydodd fynyddoedd Eryri i lawr i'r hyn ydynt yn awr. Pan ffurfiwyd hwy yn wreiddiol roeddent i'r de o'r cyhydedd, felly mae'r platiau hyn wedi bod yn crwydro o gwmpas y blaned dros bellteroedd mawr.

Lle y gwelwch fynyddoedd mae yna wthio rhwng platiau tectonig wedi digwydd yn ystod rhyw oes neu'i gilydd. Mae'r mynyddoedd uchaf, megis yr Himalaya, Yr Andes a'r Rockies yn dal i gael eu gwthio ar i fyny. O dan rai amgylchiadau mae symudiant y platiau yn achosi i'r creigiau doddi a chael eu gwthio i fyny ar ffurf hylif mewn llosg fynyddoedd. Dyna sut y ffurfiwyd y creigiau gorau i ddringo arnynt - megis gwenithfaen - wrth i grombil hylifol y llosgfynydd oeri a chaledu. Dyna roddodd i ni nodweddion megis Crib Goch a chlogwyni gorau Eryri ar gyfer dringo, megis Dinas Y Gromlech, yn nyffryn Llanberis.

Lloegr

• Scafell Pike

Yr Alban

• Ben Nevis
• Cairngorm
• Ben Macduhi
• Buchaille Etive Mor
• Bidean Nam Bian

Iwerddon

• Carrauntual

Alpau Awstria

• Grossglockner
• Wildspitze

Alpau Ffrainc

• Mont Blanc

Alpau Swistir

• Monte Rosa
• Dom de Michabelle
• Matterhorn
• Dent Blanche
• Weisshorn
• Eiger
• Monch
• Jungfrau

Alpau'r Eidal

• Gran Paradiso

Himalaya

• Everest
• Annapurna
• K2

Yr Andes

Y Rockies

Africa